Het dartbord

Materiaal

Het traditionele dartbord die we vandaag de dag kennen, is niet altijd perfect rond geweest, eigenlijk is het over de jaren verder ontwikkeld tot het huidige bord.
Kwaliteitsborden worden tegenwoordig gemaakt van sisal, een materiaal dat traditioneel gebruikt wordt voor het maken van touw.
Het sisal wordt samengeperst in ronde blokken van ongeveer 10 cm doorsnee. Een stuk of 40 van deze blokken worden in een mal geperst om het bord te vormen. Deze mal, de brede metalen ring aan de zijkant, houd het bord bijelkaar.
Een houten achterwand wordt op het sisal gelijmd en de voorkant van het bord wordt bedrukt met de gewenste kleuren.
De score-ring wordt vastgezet met vier beugels, de ring en cijfers zijn meestal van blank draad gemaakt maar tegenwoordig worden ze ook vaak wit gelakt om lichtreflecties te verminderen.

Het web

De bedrading, of het web, scheidt elke sector van het bord. Bij goedkopere borden is dit web gemaakt van ronde metaaldraden die vastgezet worden met krammen. Het nadeel van deze borden is het veelvuldige voorkomen van een bounce-out. Dit betekent dat de pijl via de ijzerdraad terug stuitert. Het toepassen van een diamantvormig draad, ^ , maakt de kans hierop kleiner.
Professionele borden hebben een ingelegd web. Dit web bestaat niet uit draden maar uit messen (blades), Deze messen zijn een stuk dunner dan draad en worden in de sisal geperst, er zijn dus geen krammen meer nodig om het web vast te zetten. Dit is een effectieve manier om het aantal bounce-outs sterk te verminderen.

Onderhoud

Hoewel sommigen denken dat het nodig is een dartbord geregeld nat te spuiten, raden wij dat ten zeerste af. Als de sisal vocht opneemt gaat het uitzetten, zodra het weer opdroogt zal het weer gaan krimpen en daarmee dus ook losser gaan zitten. Ook kan het vocht de lijm beïnvloeden die de sisal met de achterwand verbindt, ook dan gaan de vezels loszitten.
In principe heeft een dartbord geen speciale onderhoud nodig, het is een gebruiksvoorwerp dat uiteindelijk toch gaat slijten.

Om zolang mogelijk plezier van je bord te hebben is het in ieder geval belangrijk dat de punten van je pijlen goed scherp zijn, regelmatig slijpen is dus aan te bevelen. Scherpe pijlen dringen tussen de vezels door en duwen ze opzij, als je de pijl er uit haalt komen de vezels grotendeels weer in hun oorspronkelijke stand terug.
Bij botte pijlen drukt de punt van de pijl de vezels naar binnen, als je de pijl eruit haalt komen deze vezels niet weer terug en blijft er een groter gat zichtbaar. Je bord zal sneller slijten.

Ophangen v/h bord

Hieronder kun je zien hoe het bord opgehangen moet worden.
-De hoogte is 1,73 m. Gemeten vanaf de vloer tot het midden van de bulls-eye.
-De werplijn of Oche bevindt zich op een afstand van 2,37 m, gemeten vanaf de voorkant van het bord (dus niet vanaf de muur of plint!) Is de vloer oneffen dan kun je ook diagonaal meten. Vanaf het midden van de bulls-eye tot de werplijn is de maat 2,93 m.
- De breedte van de Oche moet bijvoorkeur minimaal 60 cm zijn.
- Het bord moet volkomen vlak hangen, dus niet voorover of achterover leunend

De pijl

De tip…

De tip, of punt, van een pijl wordt meestal gemaakt van gehard staal en machinaal in de barrel geperst. Als je pijlen koopt zijn ze uiteraard al voorzien van een punt.
Soms kan het echter nodig zijn om één punt, of allemaal, te vervangen. Dit zou je eventueel zelf kunnen doen. Hier zijn speciale apparaten voor in de handel maar deze zijn vaak prijzig. Veel (mobiele) dartswinkels kunnen dit voor een klein bedrag ook voor je doen. Vaak kun je kiezen uit verschillende lengtes en meestal uit twee uitvoeringen, donker staal of “chroom”. De keuze is natuurlijk afhankelijk van je eigen voorkeur, maar vaak zijn de “chromen” punten iets gladder en de donkere stalen iets harder.
Tegenwoordig zijn er ook punten verkrijgbaar met ribbels, deze hebben meer grip en blijven dus beter in het bord zitten.
De punten kun je slijpen met een klein slijpsteentje, deze zijn ook bij jou dartwinkel te verkrijgen. Je kan natuurlijk ook een slijpmachine gebruiken maar wees hier voorzichtig mee, door het hoge toerental is het lastig gelijkmatig te slijpen en je loopt het risico dat er teveel van je punt verdwijnt.

De barrel…

Er zijn vele soorten dartpijlen in de handel te verkrijgen, van messing pijlen tot pijlen met een hoog “tungsten” gehalte, de meest populaire darts zijn gemaakt van tungsten/nikkel. Tungsten is een metaal met een hoog soortelijk gewicht, dit houdt in dat je meer gewicht kan bereiken met minder materiaal. Het is dus ideaal voor dartpijlen.

Tungsten wordt al gebruikt voor het maken van darts sinds het begin van de jaren 70 omdat het een dichtheid heeft die 2x zo groot is als dat van messing. Een dart van tungsten is dus half zo groot als een dart van messing bij hetzelfde gewicht. Dit is vooral handig bij het gooien van 180.
Het woord tungsten betekent “zware steen” in het Zweeds.
Pure tungsten werd voor het eerst gewonnen door twee Spaanse chemici, de gebroeders Jose en Fausto de Elhujar in 1783. Tungsten is een grijswit glanzend metaal.
Tungsten heeft het hoogste smeltpunt van alle metalen, 3422 °C. Het is uitstekend bestand tegen corrosie en wordt maar enigszins aangetast door minerale zuren.
Omdat 100% tungsten zeer broos is, is het noodzakelijk er een legering van te maken. Het wordt dan ook voornamelijk gemengd met nikkel, maar ook met ijzer en zink.
Al deze ingrediënten worden in een mal gedaan en onder hoge druk verwarmd tot meer dan 3000 °C. De “staven”die dit oplevert worden in verschillende lengtes en diameters gemaakt afhankelijk van de gewenste vorm en gewicht van de uiteindelijke dart.
Geautomatiseerde machines maken vervolgens de dart in de gewenste vorm, het gewenste gewicht en de grip. Het uiteindelijke product is bekend als de “barrel”.

Meestal wordt het percentage aan tungsten aangegeven, dit varieert ergens tussen de 80-97%. Dus, hoe hoger het percentage tungsten hoe dunner de dart bij hetzelfde gewicht.
Het gewicht, de vorm en het design van darts zijn een persoonlijke keuze, daarom zijn er momenteel zo veel soorten en gewichten in de handel te verkrijgen.
Darts met een hoog gehalte aan tungsten zijn duurder, de voornaamste reden hiervoor is dat het materiaal harder is en de bewerkingsmachines sneller slijten. Ook moeten de machines langzamer draaien. Er worden er dus minder per uur gemaakt en daarmee stijgen de productiekosten.

Barrels van Harrows

De shaft…

De lengte en soort van de shaft, en natuurlijk de flight, zijn van invloed op de manier hoe je darts vliegen. Er is geen juiste flight of shaft aangezien dit een persoonlijke voorkeur is en dit ook afhankelijk is van je werpstijl. Hieronder zullen we proberen uit te leggen wat er gebeurt als je lange of korte shafts gebruikt.

Zoals gezegd, er is geen juiste flight of shaft aangezien dit een persoonlijke voorkeur is. Als je naar een darttoernooi kijkt zul je zien dat elke darter zijn/haar voorkeur heeft voor shafts. Lengte en type, plastic, metaal of nylon.
Als je pijlen gaat kopen kun je dit het beste doen bij een winkel waar je ze ook even kan uitproberen. De keuze voor een shaft en een flight voor je pijlen kan net zo moeilijk zijn als de keuze voor de pijlen zelf. Deskundig personeel of een dartende vriend(in) kan je hier misschien ook mee helpen.

Korte shafts hebben de neiging het zwaartepunt van de pijl te verplaatsen naar het voorste deel van de barrel. Om goed te gooien houden de meeste darters hun pijl vast bij het zwaartepunt. Als jij je pijl voor bij de barrel vasthoudt zijn korte shafts waarschijnlijk het best geschikt voor jou manier van gooien.
Lange shafts verplaatsen het zwaartepunt meer naar achteren. Als jij je pijl meer naar achteren vasthoudt zijn lange shafts waarschijnlijk beter voor jou dan kortere.

Shafts kunnen van verschillende materialen gemaakt zijn. Als je aluminium shafts gebruikt is het verstandig om een rubberen ringetje achter de schroefdraad te plaatsen, dit voorkomt het losraken van de shaft.
Voor plastic shafts is zo’n ringetje niet nodig. Pas op, als je pijl uit het bord valt en op een harde vloer terecht komt kan de plastic shaft afbreken en zal het draadeinde muurvast in je barrel blijven zitten. Met nylon shafts is die kans veel kleiner.
Voor nylon en plastic shafts zijn er veerringetjes of bredere metalen ringetjes te verkrijgen die er voor zorgen dat je flight beter in de shaft blijft zitten. Voor aluminium shafts is dit niet nodig.
Er zijn ook zogenaamde spintops. Dit zijn shafts met een draaibare aluminium kop. Deze kop zorgt ervoor dat de flight wegdraait als de volgende pijl er zeer dichtbij in het bord beland. Als de kop beschadigd raakt is deze gemakkelijk te vervangen.

Shafts zijn verkrijgbaar in diverse soorten, maten en kleuren. Ook kunnen ze tegenwoordig voorzien worden van opgedrukte tekst (nylon) of gelaserde tekst (aluminium).

De flight…

Veren dartflights
De flight is behoorlijk veranderd in de afgelopen honderd jaar. Tot aan het eind van de 19e eeuw werd de meerderheid van de darts geïmporteerd uit Frankrijk. Deze houten darts hadden 3 of 4 kalkoenveren die de flight vormden. De houten dart werd verzwaard met lood om hem balans te geven en voor de punt werd een naald gebruikt.
Bij latere versies van deze dartpijl werd een houten pin in een messing barrel geperst. Toch voldeed deze oplossing ook niet helemaal omdat de houten pin kon krimpen of uitzetten.

In 1949 bedacht Unicorn Dart Company een adapter voor de houten pin. De plastic adapter met schroefdraad was ongevoelig voor vocht en temperatuurschommelingen en paste dus altijd perfect in de barrel. De houten pin werd in de achterkant van de adapter geperst en aan de andere kant kon men de veren flights bevestigen.


afb 1)Houten dartpijlen. - afb 2)Veren flights van Unicorn


Papieren dartflights
In 1898 vroeg een Amerikaans uitvinder, Nathern P. McKenney, patent aan op de eerste papieren flight ter wereld. Hij verklaarde deze flight gepatenteerd te hebben omdat deze flight een verbetering was voor een speelgoed dartspelletje.
Vóór halverwege de jaren twintig was darts niet echt populair in Amerika als kroegsport.
De papieren flight was pas vanaf de dertiger jaren commercieel verkrijgbaar. Deze flights waren voorzien van een gomlaagje net zoals een enveloppe. Je moest ze zelf nog vouwen, de vouwwijze was hetzelfde als die van McKenney’s patent maar het design had een andere vorm.



De flight van nu
Vandaag de dag zijn er veel verschillende vormen en soorten flights te verkrijgen. Er zijn letterlijk duizenden verschillende designs, vormen en soorten waaruit je kan kiezen. De materialen waar ze van gemaakt worden is ook veranderd; plastic, nylon, folie en rip-stop om er maar eens een paar te noemen.
Hieronder zie je een paar voorbeelden
Net als shafts zijn flights een persoonlijke voorkeur. Het materiaal waar ze van gemaakt zijn, de vorm en het formaat zijn van invloed op vlucht van de dartpijl. De traditionele vormen zijn de “Kite” en de “Pear” maar tegenwoordig zijn ook de smalle flights zeer populair. Smalle flights zijn handig om de pijlen dicht bij elkaar te krijgen maar hebben zeker niet ieders voorkeur.

Diverse soorten en vormen flight's